Jak dbać o zęby? [Przydatne informacje]

Świadomość, jak dbać o zęby, jest niezbędna niezależnie od wieku i innych czynników. Miliony Polaków mają problem z próchnicą, kamieniem nazębnym czy stanami zapalnymi dziąseł właśnie z powodu niewiedzy w tym zakresie. Dlatego warto ją pozyskać i sprawdzić, jak dbać o zęby, żeby się nie psuły – dla zdrowia i braku bólu, ale i dbałości o swój wygląd czy zasobność portfela. Im większe problemy z uzębieniem, tym droższe stają się bowiem zabiegi choćby częściowo ratujące sytuację.

Jak dbać o zęby? Podstawowa higiena zębów

Instruktaż higieny jamy ustnej jest zasadniczo dość prosty – podstawą jest regularne, codzienne mycie zębów zarówno rano, jak i wieczorem. Należy również mieć świadomość, że nie wystarczy sam nawyk – trzeba również wiedzieć, jak prawidłowo myć zęby, z uwzględnieniem wszystkich aspektów, o których wspominamy poniżej. Wbrew pozorom nie jest to wiedza powszechna. Przez lata nie był to temat poruszany z dostateczną intensywnością, dostatecznie skuteczny. Dlatego deficyty wiedzy wyniesionej jeszcze z dzieciństwa mogą przekładać się na błędy popełniane w dorosłym życiu. I choć niemyte zęby psują się w pierwszej kolejności, to myte – ale nieprawidłowo – również są bardzo narażone.

Kiedy myć zęby?

Stomatolodzy są w tej kwestii zgodni: zęby należy myć rano i wieczorem. Istnieją pewne rozbieżności, czy o poranku należy robić to przed, czy po śniadaniu. Choć dla wielu osób to kwestia pewnej rutyny i stałych przyzwyczajeń, specjaliści przedstawiają różne argumenty.

• Po nocy i kilku godzinach snu w jamie ustnej namnażają się bakterie, a na zębach gromadzi się płytka nazębna, co jest też związane z nieświeżym oddechem. Umycie zębów przed śniadaniem pozwala zabezpieczyć zęby przed posiłkiem, dzięki czemu bakterie nie przedostają się do układu pokarmowego wraz z jedzeniem.
• Eksperci zwracają też uwagę na to, że dla ochrony szkliwa nie należy szczotkować zębów bezpośrednio po spożyciu kwaśnych produktów, np. kawy, pieczywa albo soku pomarańczowego (a to przecież popularne składniki śniadań). Dlatego mycie zębów zaraz po śniadaniu nie jest najlepszym pomysłem.
• Z innej strony mycie zębów po śniadaniu pozwala oczyścić je nie tylko z bakterii i osadu nagromadzonego w nocy, ale również resztek jedzenia po pierwszym posiłku.

Biorąc pod uwagę wszystkie „za” i „przeciw”, lepiej skłonić się ku myciu zębów bezpośrednio po przebudzeniu. Najważniejsze jednak, żeby generalnie myć zęby rano i nigdy o tym nie zapominać.

Kiedy myć zęby wieczorem? Tutaj akurat nie ma żadnych wątpliwości. Instruktaż higieny jamy ustnej pokrywa się z naturalnym i logicznym nawykiem, aby szczotkować zęby bezpośrednio przed pójściem spać. Powrót z imprezy, zmęczenie czy jeszcze inne okoliczności nie powinny być usprawiedliwieniem dla niemytych zębów. Trzeba o nie dbać – codziennie rano i wieczorem. To podstawa, zwłaszcza że właśnie w nocy w jamie ustnej wydziela się mniej śliny, a przez to rośnie ryzyko próchnicy, jeżeli zęby nie są oczyszczone z resztek jedzenia i płytki nazębnej.

Zdrowe zęby – jak długiego szczotkowania wymagają?

Pobieżne mycie zębów nie ma większego sensu, a niestety część z nas szczotkuje je zdecydowanie zbyt krótko, przez pośpiech, brak cierpliwości lub świadomości, jakie to ważne. Zgodnie z wytycznymi specjalistów, szczotkowanie powinno trwać 2 minuty, jeśli używa się szczoteczki elektrycznej lub nawet 3 minuty, gdy stosuje się tradycyjną szczoteczkę manualną. Użytkowanie szczoteczki elektrycznej jest o tyle wygodne, że część modeli ma na wyposażeniu mechanizm powiadający o upływie 2 minut (a nawet dzieli ten czas na cztery 30-sekundowe części, aby poświecić tyle samo uwagi wszystkim częściom jamy ustnej).

Myj zęby dokładnie

Kolejną kwestią jest dokładność szczotkowania. Dla zdrowia jamy ustnej trzeba równie dużo uwagi i precyzji poświęcać zębom przednim, jak i tym, które znajdują się z tyłu, a więc nie są widoczne i trudniej do nich dotrzeć. Poza tym liczy się oczyszczenie zewnętrznej i wewnętrznej części uzębienia. Unikaj też zbyt dużego nacisku szczoteczką, aby nie doprowadzić do podrażnień, a nawet krwawień.

Prawidłowa technika mycia zębów

W zależności od potrzeb stomatolodzy zalecają stosowanie następujących metod szczotkowania:

• wymiatającej,
• poziomo-pionowej,
• okrężnej,
• wibrującej,
• Bassa, Chartersa i Stilmana.

Pamiętaj, aby nie używać zbyt dużej ilości pasty do zębów – wystarczy jej niewiele, aby uzyskać pożądany efekt.

Zobacz też: Higienizacja zębów

Nie tylko szczotkowanie – higiena jamy ustnej wymaga więcej!

Higiena jamy ustnej jest tematem-rzeką, który nie sposób wyczerpać w jednym poradniku. Odrębny artykuł można przecież poświęcić kwestii dobrego wyboru szczoteczki (Czy ma być elektryczna, a może soniczna? Ma być miękka, twarda, średnia?) oraz pasty. Na rynku panuje ogromny wybór, a często trudno odsiać wartościowe kryteria porównania od marketingowego przekazu bez większego znaczenia. Jeszcze jedno: regularnie wymieniaj szczoteczkę (lub końcówkę) – szczególnie jeśli włókna są zdeformowane.

Wiemy, że interesuje Cię to, jak dbać o zęby, żeby się nie psuły. Dlatego pamiętaj, aby codzienna higiena jamy ustnej polegała również na stosowaniu nici dentystycznej oraz płynu do płukania. Nici dentystyczne pozwalają oczyścić przestrzenie międzyzębowe z resztek jedzenia i bakterii. Zwróć uwagę, że jeśli robisz to rzadko, wyjęta spomiędzy zębów nić wydziela bardzo nieprzyjemny zapach. To znak, że mimo regularnego szczotkowania zębów pomiędzy nimi cały czas gromadzą się cząsteczki, które z kolei namnażają bakterie. Używanie nici sprzyja zatem kompleksowej ochronie jamy ustnej.

Częstym błędem jest płukanie jamy ustnej wodą. Tymczasem w ten sposób wypłukuje się świeżo zaaplikowane składniki aktywne pasty (w tym fluor). Jak zatem oczekiwać, że stosowanie produktu przyniesie pożądany i deklarowany efekt? Dlatego ogranicz się do wypluwania nadmiaru pasty i ewentualnego obmywania twarzy, ust, ale bez płukania jamy ustnej.

Zainteresowani pytają też, jak dbać o zęby po zdjęciu aparatu ortodontycznego lub w trakcie jego noszenia. Na rynku są dostępne specjalne szczoteczki i również ciekawe, pomocne narzędzia jak irygator dentystyczny do czyszczenia trudniej dostępnych obszarów jamy ustnej.

Aspekt	Zalecenia	Wskazówki praktyczne
Częstotliwość mycia zębów	Rano i wieczorem	Myj zęby po przebudzeniu i przed snem.
Kiedy myć zęby rano	Przed lub po śniadaniu	Przed śniadaniem – chroni zęby przed bakteriami.
Czas szczotkowania	2 minuty (elektryczna), 3 minuty (manualna)	Używaj stopera lub elektrycznej szczoteczki z czasomierzem.
Technika mycia zębów	Wymiatająca, poziomo-pionowa, Bassa, itp.	Używaj odpowiedniej techniki, nie za mocno naciskaj.
Dodatkowe czynności	Nici dentystyczne i płyn do płukania	Używaj nici i unikaj płukania wodą po szczotkowaniu.
Wybór narzędzi	Wymiana szczoteczki co 3-4 miesiące	Wybierz szczoteczkę elektryczną lub manualną, wymieniaj regularnie.
Po aparacie ortodontycznym	Irygator dentystyczny	Używaj specjalnych narzędzi do czyszczenia aparatów.

Podsumowanie

Wiesz, jak wyglądają zdrowe zęby, ale niekoniecznie wtedy, gdy spoglądasz w lustro? Korzystanie z drogich zabiegów to sposób na uzyskanie spektakularnego efektu wizualnego, lecz zawsze punktem wyjścia powinno być zdrowie i ich prawidłowa higiena. Aby wzmocnić zęby, potrzeba prawidłowej diety i regularnych wizyt w gabinecie stomatologicznym, a to wszystko powinno być poparte codzienną, regularną, optymalną higieną jamy ustnej.

A jeśli nadal masz wątpliwości, jak dbać o swoje zęby, to najwyższy czas, aby udać się do gabinetu stomatologicznego i uzyskać specjalistyczną wiedzę oraz wytyczne, które pozwolą zlikwidować ból i poprawić stan jamy ustnej. Nie zwlekaj, bo czas wcale nie gra na Twoją korzyść.