Podścielenie protezy [Czym jest?  Dlaczego jest ważne?]

Posiadasz protezę zębową? Masz problem z ciągłym utrzymaniem w jamie ustnej swojej protezy nieruchomo? Odczuwasz dyskomfort podczas noszenia jej? Być może to czas, aby wykonać podścielenie protezy zębowej. Jeśli chcesz to zrobić, sprawdź naszą ofertę – protetyka Gliwice. A z tego artykułu dowiesz się czym jest podścielenie protezy, dlaczego warto wykonać ten zabieg, jakich materiałów używać do podścielenia i wiele więcej, czytając dalej!

Co to jest podścielenie protezy zębowej?

Podścielenie protezy zębowej to zabieg, który polega na dodaniu nowej warstwy materiału do protezy, tak aby poprawić jej dopasowanie i uszczelnienie do jamy ustnej pacjenta. Tego typu zabieg ma na celu poprawę komfortu użytkowania protezy, polepszenie jej stabilności oraz uniknięcie podrażnień dziąseł i bólu z tym związanym.

Podścielenie protezy wykonuje się w protezach od roku do pięciu lat. Starsze uzupełnienia protetyczne należy wymienić na nowe. Podścielenie protezy to tańsza alternatywa wymiany protezy na nową. Wymiana jest bardziej czasochłonna i kosztowna.

Dlaczego podścielenie protezy jest ważne?

Podścielenie protezy niesie za sobą szereg korzyści. Najważniejszym z nich jest poprawa komfortu użytkowania protezy przez pacjenta. Poprzez lepsze dopasowanie uzupełnienia protetycznego do jamy ustnej minimalizuje się ból i dyskomfort związany z uszkodzeniem dziąsła, poprawia prawidłową wymowę oraz ułatwia codzienne czynności, jak np. żucie.

Podścielenie protezy poprawia także jej stabilność, co jest szczególnie ważne podczas spożywania pokarmów i mówienia. Stabilna proteza zmniejsza ryzyko przesuwania się jej w jamie ustnej pacjenta lub jej wypadnięcia.

Źle dopasowana proteza zębowa może podrażniać dziąsła, co w konsekwencji prowadzi do poważniejszych powikłań, takich jak stany zapalne dziąseł, czy ryzyko pojawienia się infekcji. Aby tego uniknąć należy poprawić umiejscowienie protezy poprzez jej podścielenie (jeśli jest ono możliwe) lub jej wymianę na nową.

Sprawdź także: Implanty czy Protezy? Na co się zdecydować?.

Rodzaje podścielenia protezy

Zabieg podścielenia protezy można wykonać na dwa sposoby: metodą bezpośrednią i pośrednią.

Podścielenie protezy metodą bezpośrednią jest szybkim i stosunkowo prostym zabiegiem, który można przeprowadzić w gabinecie stomatologicznym podczas jednej wizyty. Procedura polega na bezpośrednim nałożeniu warstwy nowego materiału na powierzchnię protezy, aby poprawić jej dopasowanie i przyleganie do dziąseł pacjenta.

W tej metodzie najczęściej stosuje się PMMA (polimetakrylan metylu), czyli szybkopolimerowy materiał akrylowy. Ma on kilka zalet, takich jak: szybkie utwardzanie czy dobre dopasowanie. Nie jest ona jednak pozbawiona wad, takich jak: podrażnienia śluzówki jamy ustnej lub, w niektórych przypadkach, materiał PMMA może wywołać reakcje alergiczne.

Metoda bezpośrednia jest stosowana głównie w przypadkach, gdy zmiany anatomiczne są niewielkie i wymagają jedynie drobnych korekt protezy. Może to dotyczyć sytuacji, gdy proteza stała się lekko luźna z powodu naturalnych procesów związanych z użytkowaniem, ale struktura jamy ustnej pacjenta nie zmieniła się znacznie. Dzięki temu metoda bezpośrednia pozwala na szybkie rozwiązanie problemu bez konieczności wykonywania bardziej skomplikowanych zabiegów.

Podścielenie metodą pośrednią to bardziej złożony proces, który wymaga kilku wizyt u protetyka. Zabieg ten polega na wykonaniu nowych wycisków jamy ustnej pacjenta oraz prac laboratoryjnych, które pozwalają na dokładniejsze dopasowanie protezy. Dzięki temu metoda ta jest bardziej precyzyjna i skuteczna w przypadku większych zmian anatomicznych, takich jak zanik kości czy zmiany w strukturze dziąseł po zabiegach chirurgicznych.

Proces metody pośredniej składa się z następujących etapów:

1. Pierwsza wizyta – Podczas pierwszej wizyty protetyk pobiera wyciski jamy ustnej pacjenta, które odzwierciedlają zmiany anatomiczne, np. zanik kości czy inne zmiany w dziąsłach.
2. Praca laboratoryjna – Na podstawie wycisków technicy w laboratorium przygotowują nową warstwę materiału, która zostanie dodana do protezy. Proces obejmuje polimeryzację, obróbkę i wykończenie protezy, aby idealnie dopasować ją do nowego kształtu jamy ustnej pacjenta.
3. Ostatnia wizyta – Po zakończeniu prac w laboratorium pacjent wraca do protetyka, który dopasowuje protezę do jamy ustnej i upewnia się, że przylega ona w sposób komfortowy i stabilny.

Metoda pośrednia jest stosowana, gdy zmiany w jamie ustnej są bardziej rozległe, np. po operacjach chirurgicznych, ekstrakcji zębów lub z powodu poważniejszego zaniku kości. Jest ona bardziej czasochłonna i wymaga większej precyzji, jednak daje lepsze rezultaty w przypadku pacjentów, u których proteza nie może być skutecznie poprawiona metodą bezpośrednią.

Aspekt	Metoda bezpośrednia	Metoda pośrednia
Czas trwania zabiegu	Szybka, odbywa się w jednej wizycie	Wymaga kilku wizyt u protetyka (wycisk, prace laboratoryjne)
Skomplikowanie procesu	Prosty, szybki zabieg	Bardziej skomplikowany, wymaga prac laboratoryjnych
Kiedy stosować?	Drobne zmiany, małe korekty dopasowania	Większe zmiany anatomiczne, zanik kości, po zabiegach chirurgicznych
Zalety	Szybka realizacja, niskie koszty	Precyzyjne dopasowanie, lepsza stabilność w trudniejszych przypadkach
Wady	Może wywołać podrażnienia, nie zawsze precyzyjne	Większy koszt, dłuższy czas oczekiwania
Materiały używane	PMMA (polimetakrylan metylu)	Zróżnicowane materiały w zależności od potrzeby pacjenta
Koszt	Tańsza opcja	Droższa ze względu na konieczność prac laboratoryjnych
Stabilność protezy	Dobre dopasowanie, ale może nie wystarczyć w trudniejszych przypadkach	Bardzo dobre dopasowanie i stabilność w przypadku większych zmian anatomicznych

Materiały używane do podścielania protez

Do podścielania protez zębowych wykorzystuje się różnego typu materiały w zależności od potrzeb pacjenta oraz stanu protezy.

Akrylowe żywice to jedne z najczęściej używanych materiałów w podścielaniu protez zębowych. Charakteryzują się dużą twardością i trwałością, co sprawia, że są idealnym wyborem dla pacjentów poszukujących długotrwałego rozwiązania.

Zalety:

• Wytrzymałość – Żywice akrylowe są odporne na uszkodzenia mechaniczne, co zapewnia ich długą żywotność. Pacjenci mogą liczyć na trwałość protezy przez kilka lat bez konieczności częstej wymiany podścielenia.
• Stabilność – Dzięki swojej twardości żywice akrylowe doskonale utrzymują protezę w stałej pozycji, co jest szczególnie ważne dla osób, które potrzebują mocnego przylegania protezy do dziąseł.

Wady:

• Mniejszy komfort – Ze względu na twardą strukturę, akrylowe żywice mogą być mniej komfortowe dla pacjentów o wrażliwych dziąsłach. Mogą powodować podrażnienia lub ucisk, co z kolei może prowadzić do bólu lub odparzeń w jamie ustnej.
• Ryzyko reakcji alergicznych – U niektórych pacjentów może wystąpić reakcja alergiczna na składniki akrylu, dlatego materiał ten powinien być stosowany ostrożnie u osób ze skłonnościami alergicznymi.

Elastyczne materiały, takie jak masy silikonowe, są alternatywą dla twardych akrylowych żywic. Są one bardziej miękkie, co zapewnia lepszy komfort użytkowania, szczególnie dla pacjentów o delikatnych dziąsłach.

Zalety:

• Komfort użytkowania – Dzięki swojej elastyczności, materiały te dopasowują się do naturalnych kształtów jamy ustnej, co eliminuje ucisk i podrażnienia. Pacjenci mogą cieszyć się większym komfortem, szczególnie podczas żucia i rozmowy.
• Mniejsze ryzyko podrażnień – Miękkie materiały podścielające są szczególnie polecane dla osób z wrażliwymi dziąsłami lub pacjentów, którzy doświadczyli podrażnień po zastosowaniu twardych materiałów akrylowych.

Wady:

• Mniejsza trwałość – Elastyczne materiały są mniej odporne na uszkodzenia mechaniczne i szybciej się zużywają. Wymagają częstszej wymiany, co może generować dodatkowe koszty dla pacjenta.
• Niska odporność na ścieranie – Miękkie materiały mogą ulegać szybkiemu zużyciu w wyniku codziennego użytkowania, co skraca ich żywotność w porównaniu do twardszych alternatyw.

Nowoczesne technologie w dziedzinie protetyki stale się rozwijają, a niektóre gabinety testują innowacyjne, eksperymentalne masy podścielające. Materiały te, choć jeszcze nie są powszechnie dostępne, mogą stanowić przyszłość podścielania protez, oferując połączenie komfortu i trwałości.

Zalety:

• Lepsze dopasowanie – Eksperymentalne materiały są zaprojektowane tak, aby zapewniać jeszcze lepsze dopasowanie do jamy ustnej, co minimalizuje dyskomfort i zwiększa stabilność protezy.
• Biokompatybilność – Nowoczesne masy podścielające są bardziej biokompatybilne, co oznacza, że ryzyko alergii i podrażnień jest znacznie mniejsze.
• Trwałość – Niektóre z nowych materiałów mogą oferować wyższą odporność na ścieranie i uszkodzenia mechaniczne niż tradycyjne elastyczne materiały.

Wady:

• Koszt – Ponieważ są to nowoczesne i często droższe materiały, ich użycie wiąże się z wyższymi kosztami dla pacjenta.
• Dostępność – Nie wszystkie gabinety protetyczne oferują jeszcze te rozwiązania, ponieważ są one w fazie testów lub dostępne tylko w wybranych klinikach.

Wybór materiału użytego do podścielenia protezy należy omówić ze swoim stomatologiem, aby osiągnąć najlepsze efekty.

Kiedy wymienić protezę zamiast ją podścielać?

Podścielenie protezy zębowej, choć tańsze i mniej czasochłonne, nie zawsze jest możliwe. Standardowe protezy powinno się wymieniać co około 3-5 lat. Podścielenie protezy, aby uniknąć jej wymiany, jest zazwyczaj możliwe do pięciu lat od stworzenia jej. Starsze protezy należy wymienić na nowe. Jeśli nie wiesz, jaką protezę wybrać, koniecznie przeczytaj nasze artykuły: Protezy zębowe mocowane na stałe – jaką wybrać? oraz Rodzaje protez zębowych – jak dokonać najlepszego wyboru?.

Poza tym podścielenie protezy może być niewystarczające, gdy u pacjenta doszło do dużego zaniku kości, zbyt zaawansowanego zużycia protezy lub jej znaczącego uszkodzenia.

Czynniki wpływające na stabilność protezy

Z czasem struktura anatomiczna jamy ustnej ulega naturalnym zmianom, co ma bezpośredni wpływ na stabilność protezy. Dwa główne czynniki, które wpływają na dopasowanie protezy to zanik kości oraz zmiany w dziąsłach. Poniżej opiszemy każdy z nich.

Zanik kości:

• Po utracie zębów kość wyrostka zębodołowego (część szczęki lub żuchwy, która podtrzymuje zęby) zaczyna stopniowo zanikać. Jest to naturalny proces, który może postępować szybko w pierwszych miesiącach po ekstrakcji zębów, a później wolniej, ale trwa przez całe życie. Zanik kości powoduje zmniejszenie ilości tkanek podtrzymujących protezę, co skutkuje jej luźniejszym przyleganiem.
• Zmniejszenie kości prowadzi do tego, że proteza przestaje idealnie pasować, staje się niestabilna, a pacjent może odczuwać dyskomfort, trudności w żuciu oraz przemieszczanie się protezy podczas mówienia.

Zmiany w dziąsłach:

• Dziąsła również podlegają zmianom z wiekiem oraz w wyniku różnych czynników, takich jak choroby przyzębia, urazy mechaniczne czy długotrwałe użytkowanie źle dopasowanej protezy.
• Dziąsła mogą się kurczyć lub tracić elastyczność, co prowadzi do dodatkowych problemów z dopasowaniem protezy. Proteza, która kiedyś była idealnie dopasowana, może przestać prawidłowo przylegać, co wymaga podścielenia, aby wypełnić powstałe luki.

Również zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej, zwłaszcza te, które zmieniają strukturę kości lub dziąseł, mają bezpośredni wpływ na stabilność protezy. Są to:

• Ekstrakcja zębów – Usunięcie zęba lub zębów, zwłaszcza w większej liczbie, może prowadzić do poważnych zmian w podłożu pod protezą. Po ekstrakcji kość wyrostka zębodołowego zanika, co zmienia jej kształt. W wyniku tego proteza, która była dobrze dopasowana przed zabiegiem, może stać się luźna i niewygodna. W takich przypadkach konieczne jest podścielenie protezy, aby dostosować ją do nowego kształtu dziąseł i kości.
• Operacje wyrostka zębodołowego – Zabiegi chirurgiczne takie jak podniesienie dna zatoki szczękowej czy plastyka wyrostka zębodołowego zmieniają kształt i strukturę kości, co może wpłynąć na dopasowanie protezy. W przypadku takich operacji, po zakończeniu okresu gojenia, pacjent często wymaga podścielenia protezy, aby dostosować ją do zmienionego podłoża.

Zmiany anatomiczne oraz zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej mają duży wpływ na stabilność protezy. Aby zachować komfort użytkowania protezy, konieczne jest regularne monitorowanie jej dopasowania i wykonywanie odpowiednich korekt, takich jak podścielenie, w momencie, gdy przestaje ona prawidłowo przylegać do dziąseł i kości.

Jak dbać o protezę, aby opóźnić konieczność podścielenia?

Podścielenie protezy to łatwo dostępna i dość tania opcja poprawy komfortu użytkowania protezy, jednak warto robić wszystko, aby uniknąć takiej potrzeby. W jaki sposób to zrobić? Jednym ze sposobów jest staranie się żucia pokarmów obustronnie, żeby nie obciążać zbyt mocno jednej strony protezy. Kolejnym sposobem jest dbanie o codzienną higienę jamy ustnej, w tym mycie protez po każdym posiłku. Tak samo ważne jest, aby na noc przechowywać protezy w suchym, ale przewiewnym pojemniku. Nie można także zapominać o wizytach kontrolnych u stomatologa co 6 miesięcy.

Ponadto każde uszkodzenie protezy zębowej powinno być skonsultowane z protetykiem i naprawiane przez specjalistę. Nie powinno się samodzielnie ingerować w protezę oraz próbować uszczelniać ją domowymi sposobami.

Podścielenie protezy cena

Koszt zabiegu podścielenia protezy zębowej uzależniony jest m.in. od renomy i lokalizacji gabinetu, doświadczenia dentysty i protetyka, wybranego materiału czy stanu protezy. Jednak ceny wahają się w granicach 400 – 1000 zł. Dla porównania wymiana protezy na nową to koszt minimum 1000 zł. Jeśli chcesz poznać dokładne ceny tego zabiegu, sprawdź nasz cennik gabinetu Dr Hercka znajdującego się w Gliwicach.

Jak często należy podścielać protezę?

Częstotliwość podścielenie protezy zależna jest od indywidualnych potrzeb pacjenta. Zazwyczaj zaleca się wykonanie tego zabiegu co 2-3 lata. Na potrzebę wykonania podścielenia protezy wpływ ma przede wszystkim styl życia pacjenta, jego dieta oraz choroby przewlekłe.

Kiedy nie należy podścielać protezy?

Istnieją sytuacje, w których stan zdrowia pacjenta wyklucza możliwość podścielenia protezy, ponieważ zabieg ten mógłby nie przynieść oczekiwanych rezultatów lub nawet pogorszyć sytuację. Oto niektóre z głównych przypadków, w których nie zaleca się podścielenia protezy:

• Poważne choroby dziąseł (paradontoza):
  • U pacjentów cierpiących na zaawansowaną paradontozę (choroby przyzębia) dziąsła są zbyt osłabione i uszkodzone, aby stabilnie utrzymać protezę, nawet po podścieleniu. Próba poprawienia dopasowania protezy w takiej sytuacji może prowadzić do dalszego pogorszenia stanu dziąseł, bólu i krwawienia.
  • Zamiast podścielenia, w przypadku zaawansowanych chorób dziąseł często zaleca się przeprowadzenie bardziej zaawansowanych procedur leczenia, zanim rozważy się jakiekolwiek zmiany w protezie.
• Nowotwory jamy ustnej:
  • U pacjentów, u których zdiagnozowano nowotwór jamy ustnej, struktury jamy ustnej mogą być poważnie zmienione przez chorobę lub jej leczenie (np. radioterapię). W takim przypadku protezy mogą nie przylegać prawidłowo z powodu zmian w tkankach, a podścielenie może nie być wystarczającym rozwiązaniem.
  • W takich sytuacjach zaleca się najpierw ustabilizowanie zdrowia pacjenta, a później rozważenie bardziej kompleksowych rozwiązań protetycznych, które będą dostosowane do nowych warunków anatomicznych po zakończeniu leczenia onkologicznego.
• Choroby metaboliczne i autoimmunologiczne:
  • Choroby takie jak cukrzyca lub zaburzenia autoimmunologiczne mogą wpływać na zdolność jamy ustnej do gojenia się i utrzymania prawidłowego stanu tkanek. U pacjentów z niekontrolowaną cukrzycą ryzyko infekcji dziąseł oraz trudności w procesie gojenia się ran jest wyższe, co utrudnia skuteczność podścielenia protezy.
  • Przed podjęciem decyzji o podścieleniu protezy w takich przypadkach, lekarz powinien ocenić ogólny stan zdrowia pacjenta i rozważyć alternatywne opcje.

Kiedy podścielenie protezy nie jest możliwe lub nie przyniosłoby długotrwałych korzyści, istnieją inne opcje korekcji protez zębowych. W wielu przypadkach alternatywy te mogą być bardziej odpowiednie dla pacjentów z poważniejszymi problemami zdrowotnymi lub anatomicznymi. Wśród nich możemy wymienić:  implanty dentystyczne, protezy oparte na implantach oraz nowe protezy o zmienionej konstrukcji.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące podścielenia protezy

Czy podścielenie jest bolesne?

Podścielenie protezy jest zazwyczaj zabiegiem bezbolesnym i mało inwazyjnym, co czyni go stosunkowo komfortowym dla pacjentów.  Niektórzy pacjenci mogą odczuwać krótkotrwały dyskomfort podczas okresu adaptacji do nowej protezy, szczególnie jeśli proteza była przez długi czas źle dopasowana. Dyskomfort ten szybko ustępuje po pełnym dopasowaniu się protezy do jamy ustnej.

Ile trwa zabieg?

Czas trwania zabiegu podścielenia protezy zależy od wybranej metody: bezpośredniej lub pośredniej.

Podścielenie metodą bezpośrednią trwa zazwyczaj od 1 do 2 godzin, w zależności od zakresu korekty i materiału użytego do podścielenia.

Podścielenie metodą pośrednią trwa od kilku dni do tygodnia, w zależności od liczby wizyt potrzebnych do dopasowania protezy oraz czasu potrzebnego na prace laboratoryjne. Zazwyczaj pacjent potrzebuje dwóch lub trzech wizyt, aby zakończyć proces podścielenia protezy metodą pośrednią.

Jakie podścielenie protezy niesie korzyści w porównaniu do jej wymiany?

Podścielenie protezy jest korzystnym rozwiązaniem w wielu przypadkach, szczególnie w porównaniu do wymiany protezy na nową. Oto kilka głównych korzyści, które przemawiają za podścieleniem:

• niższy koszt zabiegu,
• krótszy czas zabiegu,
• możliwość zachowania istniejącej protezy,
• mała inwazyjność zabiegu.

Podścielenie protezy to tańsza alternatywa dla wymiany protezy zębowej na nową. Dzięki użyciu materiałów, które uszczelnią uzupełnienie protetyczne oraz pozwalają na lepsze dopasowanie protezy do jamy ustnej pacjenta.

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą naszego gabinetu stomatologicznego Dr Hercka znajdującego się w Gliwicach. Z nami zadbasz o swoją protezę oraz zdrowy uśmiech!

Zapraszamy także do odwiedzenia naszego bloga, gdzie znaleźć można takie artykuły jak: Proteza ruchoma [rodzaje, cena] oraz Proteza akrylowa [cena, wygląd].