Proteza ruchoma [rodzaje, cena]
Zdrowe zęby to nie tylko nasza estetyczna wizytówka, ale także niezawodna pomoc przy codziennych czynnościach, takich jak jedzenie, czy żucie gumy. Gdy tracimy nasze zęby naturalne, musimy je czymś zastąpić. Tutaj pomocne są różnego typu rozwiązania protetyczne wśród których można wymienić protezy ruchome. Z dzisiejszego artykułu dowiesz się, czym są protezy ruchome, jakie są ich rodzaje, cena, wady, zalety i nie tylko! A jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat protez, sprawdź również nasz drugi wpis: “Rodzaje protez zębowych – jak dokonać najlepszego wyboru?”. Zapraszamy!
Co to są protezy ruchome?
Protezy ruchome to rodzaj uzupełnienia protetycznego brakującego zęba lub zębów. Charakteryzują się one głównie tym, że pacjent może samodzielnie je wyjmować i wkładać z powrotem do jamy ustnej. Protezy ruchome wykorzystywane są zarówno do uzupełnienia pojedynczych braków zębów (proteza częściowa), jak w przypadku całkowitego bezzębia (proteza całkowita). Do ich korzyści należy fakt, że wykonane są z różnych materiałów (w zależności od ich rodzaju), a ich kształt i sposób mocowania są indywidualnie dobierane do wymagań pacjenta.
Dlaczego warto rozważyć wybór protezy ruchomej? Przede wszystkim są one stosunkowo tanie. Dodatkową ich zaletą jest bezinwazyjność. Warto także wspomnieć, że są one łatwe w utrzymaniu ich w czystości, ponieważ pacjent może je bez problemu samemu wyjąć i umyć. Jednak nie jest to rozwiązanie pozbawione wad. Do nich głównie należy zdolność do samoistnego przesuwania się protezy w jamie ustnej, co może doprowadzić nawet do wypadnięcia protezy oraz ograniczony komfort noszenia.

Protezy ruchome rodzaje
Protezy ruchome możemy podzielić przede wszystkim na całkowite i częściowe.
Protezy całkowite są stosowane u pacjentów, którzy utracili wszystkie zęby w jednym lub obu łukach zębowych. Zastępują całą naturalną strukturę zębów i dziąseł, opierając się na powierzchni śluzowej jamy ustnej. Są one niezbędne dla osób, które straciły wszystkie zęby, co często wynika z wieku, chorób takich jak paradontoza lub urazów.
Protezy częściowe natomiast są używane, gdy pacjent posiada jeszcze część naturalnych zębów. Protezy te mogą być mocowane do pozostałych zębów za pomocą klamer lub innych mechanizmów, uzupełniając brakujące zęby i pomagając w utrzymaniu właściwego ustawienia pozostałych. Są one wybierane przez pacjentów, którzy chcą uzupełnić braki w uzębieniu bez potrzeby stosowania bardziej inwazyjnych metod jak implanty.
Oprócz tego typu podstawowego podziału, protezy ruchome możemy także podzielić bardziej dokładnie na:
- Protezy szkieletowe – Protezy szkieletowe składają się z metalowego szkieletu, który zapewnia strukturę i mocowanie do pozostałych zębów za pomocą klamer lub innych mechanizmów. Część uzupełniająca zęby wykonana jest z akrylu lub innego tworzywa sztucznego, które imituje naturalne zęby i dziąsła. Metalowy szkielet zapewnia większą wytrzymałość i stabilność niż protezy całkowicie akrylowe, co przekłada się na dłuższą żywotność i lepsze rozłożenie sił żujących. Komfort użytkowania jest zwiększony dzięki stabilnemu mocowaniu, które minimalizuje ryzyko przesuwania się protezy podczas jedzenia i mówienia.
- Protezy bezklamrowe – Protezy bezklamrowe eliminują potrzebę widocznych metalowych klamer, co sprawia, że są one mniej zauważalne i bardziej estetyczne. Zamiast klamer, protezy te wykorzystują precyzyjnie dopasowane zatrzaski lub teleskopy, które są mocowane bezpośrednio na zębach lub implantach, zapewniając większą stabilność i dyskrecję.

- Protezy osiadające – Protezy osiadające są formowane tak, aby jak najlepiej przylegały do powierzchni dziąseł i podniebienia, co zwiększa komfort noszenia i stabilność protezy. Protezy te utrzymują się głównie przez zasysanie do śluzówki, co jest możliwe dzięki dokładnemu dopasowaniu i stosowaniu specjalnych klejów lub kremów do protez, które poprawiają ich retencję.
- Protezy elastyczne (akronowe) – Protezy elastyczne są wykonane z nowoczesnych materiałów termoplastycznych, takich jak akronit, które są zarówno trwałe, jak i elastyczne, co zapewnia wygodę i naturalny wygląd. Brak metalowych elementów sprawia, że protezy te są lżejsze i bardziej komfortowe. Materiał akronowy jest również bardziej przyjazny dla śluzówki, co redukuje ryzyko podrażnień i alergii.
| Rodzaj protezy | Opis | Zalety | Wady |
| Protezy całkowite | Dla pacjentów bez wszystkich zębów. | – Tanie – Bezinwazyjne | – Ograniczony komfort – Potrzebują kleju |
| Protezy częściowe | Dla pacjentów z częściowym brakiem zębów. | – Uzupełniają braki – Stabilność | – Widoczne klamry – Dyskomfort |
| Protezy szkieletowe | Z metalowym szkieletem. | – Wytrzymałe – Lepsze rozłożenie sił | – Wysoka cena – Widoczne metalowe elementy |
| Protezy bezklamrowe | Mocowane zatrzaskami lub teleskopami. | – Estetyczne – Większy komfort | – Droższe – Trudniejsze do naprawy |
| Protezy elastyczne | Z materiałów termoplastycznych. | – Naturalny wygląd – Wygodne | – Mniejsza trwałość – Droższe |
| Protezy osiadające | Utrzymują się dzięki zasysaniu. | – Stabilność – Niewielka widoczność | – Przesuwają się bez kleju – Precyzyjne dopasowanie |
Ile kosztuje proteza ruchoma?
Ceny protez ruchomych są zależne od lokalizacji i renomy gabinetu, rodzaju wybranej protezy, ilości zębów do uzupełnienia, czy wybranej techniki uzupełnienia protetycznego. Zazwyczaj cena protezy ruchomej rozpoczyna się od 800 zł za protezę częściową oraz 2500 zł za całkowitą. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat cen konkretnych protez, zapoznaj się z naszym cennikiem gabinetu Dr Hercka w Gliwicach.
Zalety protez ruchomych
Protezy ruchome posiadają wiele zalet. Wśród nich można wymienić m.in. stosunkowo niski koszt wykonania protezy w porównaniu do innych rozwiązań protetycznych oraz fakt, że jest ona bezinwazyjna, czyli nie wymaga wykonywania dodatkowych zabiegów w celu jej założenia. Nieinwazyjność protez ruchomych minimalizuje ryzyko wystąpienia komplikacji lub skutków ubocznych korzystania z protezy. Ponadto tego typu protezy są łatwe w czyszczeniu, ponieważ można je ściągnąć i dokładnie umyć (zgodnie z zaleceniami producenta). Warto także wspomnieć, że dzięki zróżnicowaniu protez ruchomych, można je doskonale dopasować do wymagań i potrzeb pacjenta.

Wady protez ruchomych
Protezy ruchome posiadają też swoje wady. Głównym problemem jest ich niestabilność w jamie ustnej. Zdarza się, że protezy te przesuwają się w niej, a nawet wypadają podczas żucia lub mówienia. W niektórych przypadkach można temu zapobiec używając dodatkowo kleju do protez. Kolejnym minusem jest konieczność adaptacji. Zdarza się, że jest on dość długi lub nieprzyjemny dla pacjenta. Protezy ruchome są skonstruowane tak, że czasem jedzenia może dostawać się pod nie, co również powoduje dyskomfort. Ponadto protezy ruchome wymagają wymiany co kilka lat lub ich korekty.
Warto dobrze rozważyć wady i zalety protez ruchomych oraz omówić nasz wybór z dentystą, aby wybrać najlepsze rozwiązanie uzupełnienia protetycznego.
Wskazania do stosowania protez ruchomych
Głównym wskazaniem do wykonania protezy ruchomej jest konieczność poprawy żucia, gryzienia, mowy lub estetyki. Oprócz tego protezy ruchome wykonuje się, gdy pacjent nie kwalifikuje się do leczenia implantologicznego oraz nie ma możliwości użycia protezy stałej. Protezę ruchomą można także użyć jako tymczasowy wybór w oczekiwaniu na wykonanie ostatecznej stałej protezy.

Jak wybrać odpowiedni rodzaj protezy?
Wybór odpowiedniego rodzaju protezy jest kluczowy dla komfortu, funkcjonalności i ogólnego zadowolenia pacjenta. Poniżej omówimy główne aspekty, które należy wziąć pod uwagę przy jej wyborze. Oto one:
Czynniki decydujące o wyborze protezy:
- Stan zdrowia pacjenta:
- Ogólny stan zdrowia – Niektóre stany zdrowia, jak osteoporoza czy cukrzyca, mogą wpłynąć na wybór protezy ze względu na ich wpływ na tkankę kostną i zdolność do gojenia.
- Zdrowie jamy ustnej – Stan dziąseł, obecność zębów naturalnych oraz kondycja kości szczękowej mogą ograniczać lub kierować typem protezy, jaki będzie najodpowiedniejszy.
- Budżet:
- Koszt protez – Różne rodzaje protez mają różne ceny początkowe i koszty długoterminowej konserwacji. Protezy całkowite są zazwyczaj tańsze niż bardziej złożone rozwiązania, takie jak protezy szkieletowe czy implanty.
- Refundacja i ubezpieczenie – Warto również rozważyć opcję refundacji przez NFZ lub pokrycia kosztów przez prywatne ubezpieczenie zdrowotne, co może wpłynąć na ostateczny wybór.
- Oczekiwania estetyczne:
- Wygląd – Protezy bezklamrowe i elastyczne oferują bardziej naturalny wygląd i są mniej widoczne, co może być ważne dla pacjentów dbających o estetyczny aspekt swojego uśmiechu.
- Komfort – Materiały i technologia wykonania protezy wpływają na komfort użytkowania, ważne jest, aby proteza nie tylko dobrze wyglądała, ale także była wygodna w codziennym użytkowaniu.

Konsultacje z dentystą:
- Ocena specjalistyczna – Dentysta protetyk jest w stanie ocenić stan zdrowia jamy ustnej pacjenta, co jest kluczowe przy wyborze odpowiedniego rodzaju protezy. Profesjonalne badanie pozwoli na identyfikację wszelkich problemów, takich jak zapalenie dziąseł czy ubytki kostne, które mogą wymagać leczenia przed założeniem protezy.
- Doradztwo i rekomendacje – Na podstawie oceny zdrowia i potrzeb pacjenta, dentysta może zaproponować najbardziej odpowiedni rodzaj protezy. Doradzi także w kwestii materiałów i technik montażu, co jest istotne dla osiągnięcia optymalnych wyników funkcjonalnych i estetycznych.
- Planowanie długoterminowe – Dentysta pomoże również w planowaniu długoterminowym, w tym w ustaleniu harmonogramu regularnych wizyt kontrolnych, które są niezbędne do utrzymania zdrowia jamy ustnej i funkcjonalności protezy.
Konsultacja z dentystą nie tylko pomoże w wyborze najodpowiedniejszej protezy, ale również zapewni, że cały proces będzie dopasowany do indywidualnych potrzeb pacjenta, co znacznie zwiększa szanse na zadowolenie z wybranej metody leczenia.
Opieka i konserwacja protez ruchomych
Prawidłowa opieka i konserwacja protez ruchomych są kluczowe dla ich trwałości, funkcjonalności oraz komfortu użytkowania. Poniżej przedstawiamy praktyczne wskazówki dotyczące codziennej pielęgnacji oraz omawiamy częste błędy, które mogą prowadzić do uszkodzenia protez.
Jak dbać o protezy, aby służyły przez lata?
- Myj protezy po każdym posiłku używając miękkiej szczoteczki i wody, aby usunąć resztki jedzenia i inne zanieczyszczenia.
- Używaj specjalistycznych past do protez lub delikatnych detergentów; unikaj past do zębów, które mogą być zbyt ścierne dla akrylu.
- Płucz protezy w zimnej lub letniej wodzie — gorąca woda może spowodować odkształcenia.
- Przechowuj protezy w specjalnym pojemniku zanurzone w wodzie lub roztworze do moczenia, kiedy ich nie używasz. Zapobiega to wysychaniu materiału.
- Zmieniaj wodę codziennie, aby uniknąć gromadzenia się bakterii.
- Regularne wizyty u dentysty są niezbędne do sprawdzenia stanu protez oraz jamy ustnej. Dentysta może również dokonać niezbędnych korekt w przypadku problemów z dopasowaniem.
- Korzystaj z produktów do usuwania kamienia nazębnego przeznaczonych do protez, aby unikać gromadzenia się osadu, który może przyczyniać się do powstawania nieprzyjemnego zapachu i dyskomfortu.

Najczęstsze błędy w pielęgnacji protez:
- Użycie niewłaściwych środków czyszczących:
- Unikaj agresywnych środków chemicznych jak wybielacze czy środki zawierające chlor, które mogą uszkodzić protezę lub zmienić jej kolor.
- Nie używaj ostrych przedmiotów do czyszczenia protez, np. noża czy szczotek z twardym włosiem, które mogą porysować lub uszkodzić powierzchnię.
- Zaniedbanie higieny protez:
- Nie pomijaj codziennego czyszczenia protez. Regularne mycie zapobiega budowie płytki bakteryjnej i infekcjom jamy ustnej.
- Niewłaściwe przechowywanie:
- Nie pozostawiaj protez na powietrzu podczas nienoszenia; wysychanie może spowodować ich pęknięcie lub odkształcenie.
- Nie używaj gorącej wody do moczenia protez, ponieważ wysoka temperatura może doprowadzić do trwałych deformacji materiału.
- Brak regularnych wizyt kontrolnych:
- Pomijanie wizyt u dentysty może prowadzić do ignorowania drobnych uszkodzeń, które z czasem mogą wymagać kosztownych napraw lub wymiany protezy.
Stosowanie się do tych wskazówek pomoże utrzymać protezy w dobrym stanie przez wiele lat, zapewniając komfort i efektywność ich użytkowania. Regularne kontrolowanie stanu protez przez specjalistę zapewni również wczesne wykrywanie potencjalnych problemów, co może zaoszczędzić czas i pieniądze w przyszłości.

Innowacje w protetyce ruchomej
Protetyka ruchoma nieustannie ewoluuje, korzystając z zaawansowanych technologii i materiałów, które zwiększają komfort użytkowników i trwałość protez.
CAD/CAM (Computer-Aided Design/Computer-Aided Manufacturing). To dzięki tym technologiom protezy są projektowane i produkowane z niezwykłą precyzją. Użycie skanowania 3D pozwala na stworzenie dokładnych modeli jamy ustnej pacjenta, co przekłada się na lepsze dopasowanie i komfort noszenia.
Druk 3D stosowany jest także do produkcji zarówno szkieletów protez, jak i gotowych protez, pozwala na szybkie i kosztowo efektywne tworzenie indywidualnie dopasowanych rozwiązań.
Protetyka stale się rozwija, również materiały, z których wykonuje się protezy są ciągle ulepszane. Dobrym przykładem są innowacyjne polimery, takie jak PEKK (polieterketonketon) i PEEK (polieteroeteroketon), które oferują wytrzymałość i odporność na ścieranie porównywalną z metalami, przy znacznie niższej wadze i lepszej biokompatybilności. Również materiały kompozytowe, czyli zastosowanie wzmocnionych włóknami kompozytów, zwiększa wytrzymałość i estetykę protez, oferując lepsze właściwości mechaniczne i wizualne dopasowanie do naturalnych zębów.
Podsumowując, przyszłość protetyki ruchomej wydaje się być jasna i pełna obiecujących innowacji, które nie tylko poprawią jakość życia użytkowników, ale również zaoferują nowe możliwości w diagnostyce i leczeniu stanów związanych z jamą ustną.
A jeśli stoisz przed wyborem protezy ruchomej, koniecznie zapoznaj się z ofertą naszego gabinetu dentystycznego Dr Hercka znajdującego się w Gliwicach. Z nami zadbasz o swój uśmiech!


Dr n.med Aleksandra Hercka-Mulas
Jestem doktorem nauk medycznych, lekarzem dentystą, specjalistą z zakresu chirurgi stomatologicznej i estetycznej oraz implantologii z ponad 25-letnim doświadczeniem.





